Koi balığı, sazan soyundan gelen ve Japon kültürünün simgelerinden biri olan renkli bir süs balığıdır. Genellikle 60-90 santimetreye kadar büyüyor, iyi bakıldığında 25-35 yıl yaşıyor ve beyaz, kırmızı, siyah, altın gibi renklerden oluşan desenleriyle dünyanın en sevilen havuz balıkları arasında yer alıyor.
Japonya’da nishikigoi, yani “brokar sazan” adıyla anılan bu balıklar yaklaşık iki yüzyıldır bahçe havuzlarını süslüyor. Emaar Akvaryum’da koi balıklarını yakından görebilir, her birinin kendine özgü desenini tek tek inceleyebilirsiniz.
Koi Balığı Nedir?
Koi, aslında renkli bir sazandır. Bilimsel olarak çoğunlukla sazanla aynı tür altında, Cyprinus carpio olarak anılıyor. Japoncada “koi” kelimesi doğrudan sazan anlamına geliyor.
Renkli koilerin hikâyesi 1800’lerin başında Japonya’nın Niigata bölgesinde başlıyor. Bölgedeki çiftçiler pirinç tarlalarının yanındaki göletlerde besin olarak sazan yetiştirirken arada bir doğan renkli bireyleri ayırıp çoğaltmaya başlıyor. Bugün hayranlıkla izlenen desenler, kuşaklar boyunca süren bu sabırlı çalışmanın ürünü.
Koi Balığının Özellikleri
Koiler süs balıkları arasında hem boyları hem de ömürleriyle öne çıkıyor. Bazı bireyler 1 metreyi bile geçebiliyor, ortalamanın çok üzerinde yaşayan koiler de biliniyor.
Ağzının iki yanındaki iki çift bıyık, koiyi tanımanın en kolay yollarından biri. Bu bıyıklar balığın dipte yiyecek ararken çevresini algılamasına yardımcı oluyor.
Koi her şeyi yiyen, yani omnivor bir balık. Doğada su bitkileri, böcekler, larvalar ve küçük kabuklularla besleniyor. Bakım altında ise kendilerine özel hazırlanan yemlerin yanında sebze ve meyve de tüketebiliyor.
Soğuk suya oldukça dayanıklı olan koilerin metabolizması su sıcaklığı düştüğünde yavaşlıyor, iştahları azalıyor ve kışı derin havuzların dibinde sakince geçirebiliyorlar. Zamanla onları besleyen kişilere alışıyor, yem saatinde yüzeye toplanıyorlar.
En Bilinen Koi Türleri
Koi dünyasında “tür” denildiğinde aslında renk ve desen çeşitleri kastediliyor. Japonya’da onlarca çeşit tanımlanıyor ve her birinin kendine ait bir adı var.
- Kohaku, beyaz zemin üzerindeki kırmızı desenleriyle en eski ve en sevilen koi çeşitlerinden biri.
- Taisho Sanshoku, kısaca Sanke, beyaz zemin üzerinde kırmızı ve siyah lekeler taşıyor.
- Showa Sanshoku, kısaca Showa, siyah zemin üzerine yerleşmiş kırmızı ve beyaz desenleriyle Sanke’den ayrılıyor.
- Tancho, beyaz gövdesi ve başındaki tek yuvarlak kırmızı lekesiyle Japon bayrağını andırıyor.
- Ogon, altın ya da platin tonlarında, tek renkli ve metalik parlaklıkta pullara sahip.
- Asagi, sırtındaki mavi gri, ağ görünümlü pulları ve yanlarındaki kırmızı turuncu tonlarla dikkat çekiyor.
- Kelebek koi, uzun ve tül gibi dalgalanan yüzgeçleriyle diğer koilerden kolayca ayırt ediliyor.
Kohaku, Sanke ve Showa birlikte “gosanke” olarak anılıyor ve koi yetiştiricileri arasında en değerli grup kabul ediliyor.
Koi ile Japon Balığı Arasındaki Fark
İkisi de sazangiller ailesinden geldiği ve renkli olduğu için sık sık karıştırılıyor. Ama yakından bakınca ayırt etmek kolay.
| Koi balığı | Japon balığı | |
|---|---|---|
| Tür | Sazanın süs formu (Cyprinus carpio) | Ayrı bir tür (Carassius auratus) |
| Bıyık | Ağzın iki yanında iki çift bıyık var | Bıyık yok |
| Boy | Genellikle 60-90 cm, bazen 1 metreyi geçiyor | Çok daha küçük kalıyor |
| Yaşam alanı | Geniş ve derin havuzlar | Doğru koşullarda akvaryumda da bakılabiliyor |
| Ömür | Genellikle 25-35 yıl | Koiye göre daha kısa |
Japon balığını daha yakından tanımak için japon balığı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Koi Balığı Akvaryumda Yaşar mı?
Koiler hızlı büyüyen, hareketli ve bol atık üreten balıklar. Bu yüzden küçük ev akvaryumları onlar için uygun bir ortam sunmuyor. Sağlıklı bir yaşam için geniş, derin ve güçlü bir filtre sistemine sahip havuzlara ihtiyaç duyuyorlar. Suyun temiz ve oksijence zengin tutulması, koinin rengini ve sağlığını doğrudan etkiliyor. Evinizde koi beslemeyi düşünüyorsanız önce bu alanı ve bakım düzenini planlamak en doğru başlangıç olur. Emaar Akvaryum’daki koiler de bu ihtiyaca göre hazırlanmış, geniş ve güçlü filtrelenen bir yaşam alanında yaşıyor.
Japon Kültüründe Koi
Koi, Japon kültüründe güç, azim ve kararlılığın simgesi olarak görülüyor. Bu anlamın arkasında, akıntıya karşı yüzüp şelaleyi aşan sazanın ejderhaya dönüştüğünü anlatan eski bir Çin efsanesi var. Japonya’da her yıl 5 Mayıs’ta kutlanan Çocuk Günü’nde (Kodomo no Hi) evlerin önüne koinobori adı verilen, sazan biçiminde rengârenk bayraklar asılıyor. Bu bayraklar çocukların da koi gibi güçlü ve azimli büyümesi dileğini taşıyor.
Koi Renklerinin Anlamı
Koi renklerine yüklenen anlamlar bilimsel bir sınıflandırma değil, kültürel bir yorum. Bu yüzden kaynaktan kaynağa farklılık gösteriyor. En köklü örnek yine koinobori geleneğinde görülüyor. Bayraklarda büyük siyah sazan genellikle babayı, kırmızı sazan anneyi, daha küçük ve renkli sazanlar ise çocukları temsil ediyor.
Altın ve sarı tonlu koiler ise çoğunlukla bolluk ve refahla ilişkilendiriliyor. Koi figürlerinin dövme ve sanatta bu kadar sık tercih edilmesinin arkasında da büyük ölçüde bu anlamlar yatıyor.
226 Yaşındaki Koi Hanako Gerçek mi?
Dünyanın en uzun yaşayan koisi denildiğinde akla ilk gelen isim Hanako. Japonya’da yaşayan bu kırmızı koinin 1977’de öldüğünde 226 yaşında olduğu anlatılıyor. Bu yaş, balığın pullarındaki büyüme halkalarının incelenmesiyle yapılan bir tahmine dayanıyor ve bilimsel olarak doğrulanmış bir kayıt sayılmıyor.
Emaar Akvaryum’da Koi Balıklarını Yakından Görün
Emaar Akvaryum’da 3-4 yaşlarındaki 100 koi balığı yaşıyor. En büyükleri şu an 15 santimetre civarında ve akvaryumu düzenli ziyaret edenler, onların yıllar içinde nasıl büyüdüğünü de izleyebiliyor.
Koiler, 16 ton suyun bulunduğu ve sıcaklığı 23,5 derece olan bir yaşam alanında, birbiriyle uyumlu diğer canlılarla aynı suyu sorunsuz paylaşıyor. Koilerimiz karışık renk ve desenlere sahip. Bu yüzden iki koinin deseni birbirine benzemiyor ve onları yakından incelemek özellikle çocukların çok hoşuna gidiyor.
Koiler kendileri için hazırlanan özel koi yemiyle besleniyor. Beslemenin sabit bir saati olmamakla birlikte ziyaret saatleri içinde ve genellikle 10.00-13.00 arasında yapılıyor. Koilerin beslenme düzenini ve su kalitesini uzman aquaristlerimiz düzenli olarak takip ediyor.
Üsküdar’daki Emaar Square Mall’un -2. katında yer alan Emaar Akvaryum, 200’den fazla tür ve 20.000’den fazla canlıya ev sahipliği yapıyor. Koilerin yanı sıra köpekbalıklarından mirketlere, rakunlardan vervet maymunlarına uzanan geniş bir canlı dünyasını aynı gezide keşfedebilirsiniz. Akvaryum her gün 10.00-22.00 saatleri arasında ziyarete açık, son giriş 21.15’te. 0-3 yaş çocuklar ücretsiz giriyor, online biletlerde ise %10’a varan indirim var.
Koi Balığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Koi balığı kaç yıl yaşar?
Çoğu koi 25-35 yıl yaşıyor. Temiz su, dengeli beslenme ve geniş bir yaşam alanı bu sürenin uzamasında en önemli etkenler. 226 yaşında olduğu söylenen Hanako’nun yaşı ise doğrulanmış bir kayıt değil, pullarından yapılan bir tahmin.
Koi balığı ne kadar büyür?
Yetişkin bir koi çoğunlukla 60-90 santimetre boyunda oluyor. Ne kadar hızlı ve ne kadar büyüyeceğini ise havuzun genişliği, su kalitesi ve beslenme belirliyor.
Koi balığı ne yer?
Koiler hem bitkisel hem hayvansal besinleri yiyebiliyor. Emaar Akvaryum’daki koilerin menüsünde ise kendileri için hazırlanan özel koi yemi var.
Koi balığı soğuk suda yaşar mı?
Evet. Ilıman iklimlerde dış mekândaki havuzlarda yıl boyu yaşayabiliyorlar. Emaar Akvaryum’da koilerin yaşadığı alanda ise su 23,5 derecede tutuluyor.
Emaar Akvaryum’da koi balığı var mı?
Evet, akvaryumda 100 koi balığı yaşıyor. Onları görmek için Üsküdar’daki Emaar Square Mall’un -2. katına, her gün 10.00-22.00 arasında uğrayabilirsiniz.
Emaar Akvaryum’da koiler ne zaman besleniyor?
Koiler ziyaret saatleri içinde besleniyor. Saat günden güne değişse de çoğunlukla öğleye kadar, 10.00 ile 13.00 arasında yem veriliyor.
