Geckolar, sürüngenler arasında sempatik görünümleri ve renkli desenleriyle dikkat çeken bir türdür. Boyutları genellikle küçüktür, hareketleri sessizdir ve bazen duvarlarda ya da cam yüzeylerde baş aşağı yürürken görülmeleriyle tanınırlar. Bu hayvanlar doğada oldukça yaygın olup, Asya’dan Afrika’ya, Amerika’dan Avustralya’ya kadar çok farklı iklim ve coğrafyalarda yaşamlarını sürdürürler.
Geckoların yaklaşık 1500’e yakın türü olduğu biliniyor. Bu türler farklı renkler, desenler ve davranışlar sergilese de ortak özellikleri onların doğaya ne kadar iyi uyum sağlamış canlılar olduğunu gösterir. Özellikle yapışkan ayak parmakları, gece görüşleri ve vücut renklerini ortama göre değiştirme yetileri onları son derece ilgi çekici kılar.
Geckolar Ne Yer?
Gekoların büyük çoğunluğu etçil olup küçük avları tercih eder. Besin kaynakları genellikle şunlardır:
- Sivrisinek, sinek, karınca, örümcek gibi böcekler
- Bazı küçük türler için meyve püresi ve nektar
- Kültür ortamında beslenen türler için canlı yemler (örneğin un kurdu, cırcır böceği)
Avlarını dilleriyle yakalarlar. Gece aktif olan türlerin büyük bir kısmı karanlıkta çok iyi görür. Bazı türler ise gün içinde hareket eder ve doğrudan güneş ışığında ısınmayı tercih eder.
Geckolar Nerede Yaşar?
Doğada geckoları kaya yüzeylerinde, ağaç gövdelerinde, hatta şehir hayatına uyum sağlamış bazı türleri ev duvarlarında bile görebilirsiniz. Kurak bölgelerde yaşayan türler su ihtiyacını avlarından karşılar; tropik bölgelerdeki türler ise nemli ortamları tercih eder.
Kafes veya gözlem ortamlarında da geckolar oldukça uyumlu canlılardır. Ancak her türün ihtiyacı farklıdır. Kimi kuru ve sıcak bir alan ister, kimi nemli bir yaşam alanında daha aktif olur.
Geckolar Nasıl Çoğalır?
Gekolar yumurtlayarak çoğalır. Dişi gecko genellikle gizli bir alana iki yumurta bırakır. Yumurtalar 1 ila 3 ay içinde çatlar. Yavrular doğduklarında oldukça miniktir ve baştan itibaren kendi başlarına yaşamak zorundadırlar.
Bazı türlerde eşeyli üremenin yanı sıra partenogenez (döllenme olmadan yavru üretme) görüldüğü de olmuştur. Bu yönüyle geckolar doğada türlerini sürdürme konusunda oldukça başarılı canlılardır.
Emaar Akvaryum’da Gözlemleyebileceğiniz Üç Özel Tür
Benekli Leopar Gecko
Benekli Leopar Gecko, Türkiye’de en çok tanınan gecko türlerinden biridir. Vücudu, adını aldığı şekilde leopar beneklerine benzer siyah desenlerle kaplıdır. Sarı, krem ve kahverengi tonlarındaki gövdesi ile bu desenler oldukça belirgindir.
Genellikle geceleri aktiftir. Ayaklarında yapışkan pedler bulunmaz, bu nedenle cam yüzeylere tırmanamaz ama zeminde oldukça hızlı hareket eder. Sessizliği, gözlemlemeyi kolaylaştırır. Doğal ortamı Asya’nın kurak bölgeleridir; sıcak, kuru iklimleri sever.
Emaar Akvaryum’da özel yaşam alanında bu türü doğal davranışlarıyla gözlemleyebilirsiniz. Camın hemen arkasında dinlenen bir bireyi görmek ya da beslenme anına tanık olmak oldukça heyecan verici olabilir.
Kirpikli Gecko
Kirpikli Gecko, görünüşüyle dikkat çeken bir türdür. Gözlerinin hemen üstünde kirpik benzeri deri çıkıntıları bulunur, bu da ona “kirpikli” adının verilmesine neden olmuştur. Bu canlı, vücut rengi ve dokusuyla adeta bir yaprak parçasını andırır.
Yeni Kaledonya’ya özgü olan bu tür, nemli tropik bölgelerde yaşar. Gece aktiftir. Cam yüzeylerde rahatça yürüyebilir, yapışkan ayak pedleri sayesinde baş aşağı bile durabilir. Doğal ortamında çoğunlukla ormanlık alanlarda bulunur.
Emaar Akvaryum’da yer alan sürüngen türleri için özel bir nemli ortam sağlanmıştır. Ağaç dalları, bitkiler ve saklanma alanları sayesinde Kirpikli Gecko, burada doğal davranışlarını sergileyebilir.
Avını genellikle sessizce izler, uygun anı kollayarak ani bir atakla etkisiz hale getirir.
Yeni Kaledonya Dev Geko
Yeni Kaledonya Dev Geko, dünyada yaşayan en büyük gecko (kertenkele) türüdür ve “ada devliği” (island gigantism) olarak bilinen olgunun çarpıcı bir örneği olarak kabul edilir. Grande Terre bölgesindeki bireyleri burun ucundan kuyruğuna kadar 36-43 cm uzunluğa ve 250-500 gram ağırlığa ulaşabilir. Bu boyutlarıyla küçük gecko türlerinden tamamen ayrılır ve görenleri hayrete düşüren etkileyici bir görünüm sunar.
Adından da anlaşılacağı üzere Yeni Kaledonya’nın nemli tropik ormanlarına özgü olan bu tür, ağaçta yaşayan (arboreal) bir canlıdır. Zamanının büyük bölümünü ağaç gövdelerinde ve dallarında geçirir. Özellikle gece aktiftir; gündüzleri ise ağaç kovuklarında ve gizli köşelerde saklanarak dinlenir. Kahverengi, yeşilimsi ve gri tonlardaki pürüzlü derisi, ağaç kabuğuna benzeyen kusursuz bir kamuflaj sağlayarak onu doğal ortamında neredeyse görünmez kılar.
Güçlü pençeleri ve yapışkan ayak pedleri sayesinde dik yüzeylere ve dallara kolayca tutunur. Sakin ve ağır hareket eden yapısına karşın iri çenesiyle dikkat çeken Yeni Kaledonya Dev Geko, beslenme açısından da oldukça çeşitlidir: böceklerin yanı sıra olgun meyve, nektar ve zaman zaman daha küçük canlıları da tüketir.
Emaar Akvaryum’da bu nadir ve etkileyici tür için ağaç dalları, tropik bitkiler ve saklanma alanlarıyla donatılmış özel bir nemli yaşam ortamı hazırlanmıştır. Boyutu, sakin duruşu ve eşsiz görünümüyle Yeni Kaledonya Dev Geko, ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken ve gözlemlemekten keyif aldığı türlerden biridir.
Geckolar Hakkında Sık Sorulan Sorular
1. Geckolar zehirli midir?
Hayır, geckolar zehirli değildir ve insanlara karşı saldırganlık göstermezler.
2. Ellerinden düşmezler mi, nasıl tırmanıyorlar?
Bazı türlerin ayaklarında milyonlarca mikroskobik tüy vardır. Bu tüyler sayesinde neredeyse her yüzeye yapışabilirler.
3. Geceleri mi aktiftirler?
Çoğu tür genellikle gece aktiftir, yani bu saatlerde avlanır, hareket eder ve çevresiyle etkileşime girer. Gündüzleri ise saklanmayı tercih ederler. Ancak gün içinde aktif olan türler de vardır. Gece aktif bir gecko genellikle gündüzleri bir yaprağın altında, bir taşın arkasında saklanır ve hareketsizdir.
4. Emaar Akvaryum’da kaç tür gecko var?
Şu anda Benekli Leopar Gecko, Kirpikli Gecko ve Yeni Kaledonya Dev Geko gözlemlenebilmektedir. İlerleyen dönemde yeni türlerin de sergilenmesi mümkündür.
5. Evde beslenir mi?
Bazı türler özel şartlarda evde beslenebilir ama uzmanlık ve dikkatli bakım gerektirir.
Eğer sürüngenleri yakından tanımak ve doğada kolayca gözlemlenemeyen canlılarla karşılaşmak isterseniz, Emaar Akvaryum’da yer alan sürüngen türlerini ziyaret etmeyi unutmayın. Geckoların şaşırtıcı dünyası, özellikle çocukların ilgisini çekerken yetişkinler için de hayranlık uyandıran bir gözlem fırsatı sunuyor.
